การสอนกับการฝึกอบรมต่างกันอย่างไร?
ความล้มเหลวหลายครั้งของคริสตจักรในการประกาศข่าวประเสริฐที่ผ่านมา เกิดจากการพยายามใช้การสอนถ่ายทอดทักษะที่ควรปลูกฝังในชีวิตฝ่ายวิญญาณผ่านการฝึกอบรมจึงจะได้ผลดีที่สุด ตลอดประวัติศาสตร์ ความรู้ได้รับการถ่ายทอดผ่านการศึกษาหนึ่งในสองรูปแบบนี้ คือการสอนและการฝึกอบรม ซึ่งเกื้อหนุนกันแต่แตกต่างกันอย่างชัดเจน
การสอนมุ่งถ่ายทอดความรู้และแนวคิด ดังนั้น ผู้สอนที่ดีเยี่ยมจึงถ่ายทอดข้อมูลแก่คนหลายสิบ หลายร้อย หรือแม้แต่หลายพันคนได้อย่างมีประสิทธิผล โดยทั่วไป ผู้สอนใช้ข้อเท็จจริง ตัวอย่าง และเรื่องราวเพื่อสื่อความคิด หากมีความสามารถในการสอน ก็ใช้เพียงถ้อยคำเพื่อสื่อให้เข้าใจได้ องค์พระผู้เป็นเจ้าของเราทรงเป็นพระอาจารย์ผู้ยอดเยี่ยม ตัวอย่างและอุปมาของพระองค์ยังคงไม่มีใครเทียบได้ ขนาดของกลุ่มที่ทรงสอนไม่มีผลต่อคุณค่าที่ยั่งยืนของคำสอนนั้น ความโดดเด่นของพระองค์อยู่ที่ความสามารถในการนำเสนอความจริงฝ่ายวิญญาณอย่างน่าจดจำ ด้วยสิทธิอำนาจและความชัดเจนอย่างลึกซึ้ง พระองค์ทรงสอนกลุ่มเล็กสิบสองคนหรือพูดต่อที่ชุมนุมกว่า 5,000 คนได้อย่างคล่องแคล่วเท่าเทียมกัน การถ่ายทอดคำเทศนาบนภูเขาอย่างน่าอัศจรรย์ของพระองค์แสดงให้เห็นว่า กลุ่มทุกขนาดสามารถได้รับการสอนอย่างได้ผล
การฝึกอบรมต่างจากการสอน เพราะต้องมีการสังเกต กล่าวอย่างง่าย ๆ การฝึกอบรมมุ่งถ่ายทอดทักษะที่ได้เรียนรู้ คำที่สื่อกระบวนการฝึกในงานจริงซึ่งเน้นการปฏิบัตินี้ได้ดีที่สุด คือการฝึกปฏิบัติกับผู้มีประสบการณ์ เนื่องจากการฝึกอบรมที่ได้ผลต้องอาศัยการสังเกตและประสบการณ์ส่วนตัว ความสัมพันธ์แบบตัวต่อตัวจึงใช้กันทั่วโลกในฐานะรูปแบบที่ยอมรับกันมากที่สุดสำหรับการถ่ายทอดทักษะ
ลองใช้การบินเพื่ออธิบายความต่างระหว่างวิธีถ่ายทอดความรู้ที่คุ้นเคยทั้งสองนี้ ฤดูร้อนครั้งหนึ่ง ผมนั่งเครื่องบินส่วนตัวขนาดเล็กกับเพื่อนสนิทซึ่งเป็นครูฝึกการบินที่มีประสบการณ์สูง เนื่องจากผมเองมีประสบการณ์นั่งเครื่องบินเล็กไม่มาก ผมจึงกังวลเล็กน้อยขณะบินข้ามเทือกเขาขรุขระในรัฐนิวเม็กซิโก จะเกิดอะไรขึ้นหากเพื่อนของผมหัวใจวายระหว่างบิน? ผมจึงเสนอให้เขาใช้เวลาสักสองสามนาทีสอนหลักพื้นฐานของการบังคับเครื่องลงจอดฉุกเฉิน “อย่างปลอดภัย”
ระหว่างที่เราคุยกัน Wortley Rudd ถามว่า “บิลลี คุณรู้ไหมว่าทำไมผมจึงมั่นใจมากว่าการสร้างสาวกเป็นการส่วนตัวได้ผล?”
“ไม่รู้ครับ แต่ผมอยากรู้” ผมตอบ
เขากล่าวว่า “เมื่อคุณไปโรงเรียนการบิน คุณได้รับการดูแลฝึกฝนให้เรียนรู้วิธีบินเครื่องบินจริง ๆ การเรียนพื้นฐานมักจัดบนภาคพื้นดินเป็นกลุ่มเล็ก ในสภาพแวดล้อมนั้น คุณได้รับการสอนแนวคิดพื้นฐานของอากาศพลศาสตร์ แต่ต่อมา หลังเรียนภาคพื้นดิน การฝึกอบรมจริงส่วนใหญ่เกิดขึ้นบนอากาศ ขณะคุณนั่งข้างนักบินที่มีประสบการณ์ คุณสังเกตแบบอย่างของเขาหรือเธอซ้ำ ๆ พร้อมทำตามคำแนะนำ นักบินทุกคนที่บินอยู่ได้รับการฝึกอบรมเรื่อง ‘วิธีบิน’ เป็นรายบุคคล การถ่ายทอดทักษะแบบตัวต่อตัวได้ผลอย่างมากในการบินยุคปัจจุบัน และได้ผลเช่นเดียวกันในการเตรียมผู้เชื่อให้พร้อมรับใช้ของคริสตจักรยุคแรก”
ในการสร้างสาวกเป็นการส่วนตัวของพระเยซู บางครั้งพระองค์อยู่กับสาวกเป็นกลุ่ม และในโอกาสอื่นทรงอยู่กับพวกเขาเป็นรายบุคคล พระองค์ทรงสร้างอัครทูตให้เป็นสาวกด้วยการสื่อสารทั้งสองวิธี และในที่สุดพวกเขาก็กลายเป็นผู้หาคนดั่งหาปลาที่ประสบความสำเร็จอย่างยิ่ง
หลักการสังเกตเดียวกันนี้เป็นจริงในวิชาชีพแพทย์ด้วย โดยทั่วไป ศัลยแพทย์ที่ทำการผ่าตัดละเอียดซับซ้อนที่สุด ต้องผ่านการฝึกปฏิบัติที่ยาวนานและเฉพาะทางที่สุด กล่าวโดยรวม ยิ่งผลของความผิดพลาดร้ายแรงเพียงใด ก็ยิ่งต้องฝึกอบรมแต่ละบุคคลอย่างถี่ถ้วนเพียงนั้น แม้เพียงเหตุผลข้อนี้ การฝึกอบรมในการประกาศข่าวประเสริฐเป็นการส่วนตัว ซึ่งเกี่ยวข้องกับนิรันดร์กาล ก็สมควรได้รับการทุ่มเทอย่างดีที่สุดและจริงจังที่สุดจากเรา ตั้งแต่ช่วงแรกของการรับใช้ องค์พระผู้เป็นเจ้าทรงแสดงให้เราเห็นด้วยพระองค์เอง โดยให้ความสำคัญอย่างสูงแก่การฝึกอบรมผ่านความสัมพันธ์ “ขณะที่พระเยซูเสด็จตามชายทะเลสาบกาลิลี พระองค์ทอดพระเนตรเห็นพี่น้องสองคน คือซีโมนที่เรียกว่าเปโตรกับอันดรูว์น้องชาย พวกเขากำลังทอดแหในทะเลสาบ เพราะเป็นชาวประมง พระเยซูตรัสว่า ‘จงตามเรามา และเราจะตั้งพวกท่านให้เป็นผู้หาคนดั่งหาปลา’ ทันใดนั้น พวกเขาก็ทิ้งแหและตามพระองค์ไป” (มัทธิว 4:18–20) การฝึกอบรมในงานจริงของพวกเขาเริ่มขึ้นแล้ว!
ฤดูร้อนครั้งหนึ่ง ระหว่างพักผ่อนในรัฐโคโลราโด ผมได้สัมผัสตัวอย่างที่ชัดเจนของการฝึกอบรมผ่านการสังเกต วันนั้นผมพยายามตกปลาเทราต์ แม้พยายามอย่างมาก แต่ปลาก็ไม่ยอมร่วมมือเลย! เมื่อไม่ประสบความสำเร็จ ผมจึงตระหนักว่าต้องการความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญ
หลังจากนั้นไม่นาน ผมเริ่มมองหาผู้สอนที่จะแสดงวิธีตกปลาให้ผมดู มีผู้แนะนำผมให้รู้จักนักตกปลาแบบฟลายที่มีประสบการณ์ และเขาตกลงฝึกผมในทักษะนี้ เขาใช้เวลาสั้น ๆ แนะนำรายละเอียดของการตกปลาชนิดนี้ ก่อนอื่นผมเรียนรู้ความต่างระหว่างเหยื่อฟลายแบบลอยน้ำ (“dry fly”) กับแบบจมน้ำ (“wet fly”) นี่เป็นช่วงแรกของการสอน ซึ่งเน้นทฤษฎีการตกปลาแบบฟลาย
แล้วเขากล่าวว่า “ลองเอาเหยื่อฟลายตัวหนึ่งผูกกับสาย แล้วออกไปที่สนามหน้าบ้าน เพื่อฝึกเหวี่ยงสายจริง ๆ กัน” ตอนนี้ผมกำลังก้าวจากการสอนสู่การฝึกอบรม ด้วยการนำความรู้ที่ได้รับมาปฏิบัติ
ผมใช้เวลาหลายนาทีเหวี่ยงเหยื่อฟลายเล็ก ๆ ไปทางดอกไม้สีเหลืองที่อยู่ใกล้ ๆ จนลงใกล้ดอกเดซีได้แทบทุกครั้ง จากนั้นเขาเข้าไปในโรงรถและนำรองเท้าบูตลุยน้ำสูงถึงสะโพกออกมา ผมสวมมัน แล้วเขาให้ผมเดินไปรอบสนามพร้อมฝึกเหวี่ยงเหยื่อฟลายซ้ำ ๆ
หลังจากสอนพื้นฐาน “บนฝั่ง” นี้ให้ผมแล้ว ผู้ฝึกของผมกล่าวว่า “ตอนนี้คุณพร้อมสำหรับของจริงแล้ว”
ผมคิดว่าเขาจะพาไปลำธารเล็ก ๆ ที่สงบเหมือนแห่งที่ผมเคยตกปลา แต่ผมประหลาดใจเมื่อเราไปถึงลำธารบนภูเขาที่กว้างและไหลเชี่ยว ซึ่งเขารู้ว่ามีปลาชุกชุม ประสบการณ์นั้นสอนเรื่องสำคัญให้ผมทันที! ในการประกาศข่าวประเสริฐ พวกเราหลายคนเข้าไม่ถึงผู้คน เพียงเพราะกำลังตกปลาอยู่ผิดที่ เราสนใจความสวยงามและความสะดวกของจุดตกปลา มากกว่าความสำเร็จในท้ายที่สุดของพันธกิจ
ผู้สอนของผมกล่าวว่า “แค่ตามผมมา”
เขาก้าวลงไปในน้ำซึ่งลึกขึ้นอย่างรวดเร็ว จึงหันกลับมาแนะนำข้อปฏิบัติสองสามอย่าง “บิลลี” เขากล่าว “อย่าเหยียบหินจนกว่าจะทดสอบก่อน วางเท้าบนหิน แล้วลองขยับดูว่ามันจะกลิ้งเมื่อรับแรงน้ำและน้ำหนักของคุณหรือไม่ ต่อไป ลองไถเท้าไปบนผิวหินเพื่อดูว่ามีตะไคร่ที่อาจทำให้ลื่นหรือไม่ เวลาเหวี่ยงสาย ระวังกิ่งไม้ด้านขวาที่ห้อยต่ำอยู่ สังเกตวิธีที่ผมเหวี่ยงสายใต้กิ่งเหล่านั้น”
ผมทำตามแบบอย่างของเขาอย่างเคร่งครัด และไม่นานก็ตกปลาเทราต์สายรุ้งตัวงามได้หลายตัว นี่ดีขึ้นมากจากประสบการณ์ก่อนหน้า อะไรทำให้ต่างกัน? ประการแรก ผมอยู่ภายใต้คำแนะนำของนักตกปลาที่มีประสบการณ์ ประการที่สอง ผมได้รับการสอนแนวคิดพื้นฐานของการตกปลาแบบฟลายก่อนลงน้ำ ประการที่สาม เขาฝึกอบรมผมเป็นการส่วนตัวด้วยแบบอย่าง โดยแสดงให้เห็นว่าควรตกปลาที่ไหนและอย่างไร ผมได้รับการฝึกปฏิบัติจริงด้วยการตามเขาลงไปในลำธารที่ไหลเชี่ยว จากการฝึกอบรมนี้ ผมจึงใช้เหยื่อฟลายที่เหมาะสม ในลำธารที่เหมาะสม และในช่วงเวลาที่ดีที่สุดของวัน เพื่อให้ได้ผลสำเร็จ!
การสร้างสาวกอย่างแท้จริงต้องมีความสมดุลและผสานวิธีถ่ายทอดความรู้เข้าด้วยกัน ความรู้บางอย่างถ่ายทอดได้ดีที่สุดผ่านการสอน ส่วนความรู้บางอย่างถ่ายทอดได้ดีที่สุดผ่านการฝึกอบรม เพราะวิธีหนึ่งเกี่ยวข้องกับแนวคิด ส่วนอีกวิธีเกี่ยวข้องกับทักษะที่ได้เรียนรู้